İdrar Kaçırmaya Ne İyi Gelir?
Öksürürken birkaç damla idrar kaçırmak, gülerken kendini sıkmak veya tuvalete yetişememe korkusuyla sürekli en yakın lavaboyu aramak, birçok kadının günlük sosyal yaşamını etkileyen sorunlardan biridir. Özellikle doğumdan sonra ve menopoz döneminde artan bu şikâyetler, çoğu zaman yaşın ilerlemesine bağlanarak önemsenmez. Oysa idrar kaçırma tedavi edilebilen bir sağlık sorunudur. Kadınlarda idrar kaçırmaya pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi, kilo kontrolü, cerrahi işlem ve bazı yaşam tarzı değişiklikleri iyi gelir. Ancak her idrar kaçırma sorunu aynı nedenle ortaya çıkmaz. İdrar kaçırmaya neyin iyi geleceği, idrarın hangi durumlarda kaçırıldığına ve altta yatan nedene göre belirlenir.
İdrar Kaçırma Nedir? Neden Olur?
İdrar kaçırma, kişinin istemediği halde idrarını tutamaması ve kontrolsüz şekilde idrar sızıntısı yaşamasıdır. Kadınlarda gebelik, doğum, menopoz, fazla kilo ve pelvik taban kaslarının zayıflaması idrar kaçırmayı artırır.
Ayrıca idrar yolu enfeksiyonları, aşırı aktif mesane ve bazı sinir sistemi hastalıkları da bu şikâyete yol açabilmektedir.
Kadınlarda İdrar Kaçırmaya Ne İyi Gelir?
Kadınlarda idrar kaçırmaya iyi gelen yöntemler, sorunun türüne göre değişir. Hafif şikâyetlerde ameliyatsız tedaviler mümkündür.
- Kegel Egzersizleri: İdrar tutmaya yardımcı olan pelvik taban kaslarını güçlendirir.
- Mesane Eğitimi: Tuvalete gitme aralıklarının kontrollü şekilde düzenlenmesini sağlar.
- Kilo Kontrolü: Fazla kiloların verilmesi mesane üzerindeki baskıyı azaltır
- Kafeini Azaltmak: Aşırı çay ve kahve tüketimini azaltmak ani idrar sıkışmasını hafifletir
- Kabızlığı Önlemek: Ikınmayı azaltarak pelvik taban üzerindeki yükü hafifletir.
Bu yöntemlerin etkisi zamanla ortaya çıkar. Şikâyetler devam ediyorsa muayene gerekir. Doktor önerisiyle idrar kaçırma problemi için uygun ameliyat yöntemi ile tedavi uygulanır.
Öksürürken ve Hapşırırken İdrar Kaçırma Nasıl Geçer?
Öksürürken, hapşırırken, gülerken veya ağır kaldırırken idrar kaçırılması, stres tipi idrar kaçırma olarak bilinir. Bu durumda mesane çıkışını destekleyen kaslar ve dokular yeterli desteği sağlayamaz.
İlk tedavi seçeneklerinden biri, en az üç ay sürdürülen pelvik taban kas egzersizleridir. Egzersizlere rağmen devam eden belirgin şikâyetlerde ameliyat ile tedavi yöntemi uygulanır.
İzmir kadın doğum doktoru Prof. Dr. İsmail Mete İtil idrar kaçırma tedavisinde tüm tetkik ve muayene bulgularını birlikte ele alarak kişiye özel tedavi planı uygulamaktadır.
Kegel Egzersizi İdrar Kaçırmaya İyi Gelir Mi?
Evet. Kegel egzersizleri, özellikle öksürme ve hapşırmayla ortaya çıkan idrar kaçırma tedavisinde uygulanan etkili bir yöntemdir.
Egzersiz sırasında gaz çıkışını engelliyormuş gibi pelvik taban kasları sıkılır, birkaç saniye tutulur ve gevşetilir. Karın, kalça ve bacak kaslarını gereksiz yere sıkmamaya dikkat edilir.
Genellikle günde üç kez, her seferinde en az sekiz kasılmadan oluşan programların uygulanması gerekir. Ancak doğru kasın çalıştırılması önemlidir.
Egzersizler düzenli yapılmalı, idrar akışını sürekli durdurarak uygulanmamalıdır.
Ani Sıkışma ve Tuvalete Yetişemeden İdrar Kaçırmaya Ne İyi Gelir?
Aniden başlayan güçlü idrar yapma isteğiyle tuvalete yetişemeden idrar kaçırılması, halk arasında sıkışma tipi idrar kaçırma olarak bilinir.
Bu durumda mesane eğitimiyle tuvalete gitme aralıklarının uzatılması amaçlanır.
Mesane eğitimi genellikle en az altı hafta sürmektedir. Yeterli düzelme sağlanamazsa mesaneyi rahatlatan ilaçlar veya uygun hastalarda farklı tedaviler uygulanmaktadır.
Doğum Sonrası İdrar Kaçırma Nasıl Geçer?
Gebelik ve doğum sırasında pelvik taban kasları gerilebilir veya zayıflayabilir. Bu nedenle bazı kadınlarda doğumdan sonra öksürme, gülme ya da hareket sırasında idrar kaçırma görülebilir.
Doğum sonrası idrar kaçırmada, uygun pelvik taban egzersizleri yapılmalıdır.
Menopozda İdrar Kaçırmaya Ne İyi Gelir?
Menopoz dönemindeki hormonal değişiklikler, vajina ve idrar yollarındaki dokuları etkileyebilmektedir. Bu dönemde idrar kaçırmanın türüne göre pelvik taban egzersizleri, mesane eğitimi ve ilaç tedavileri kullanılır.
Vajinal kuruluk ve menopozla ilişkili idrar yolu şikâyetleri bulunan uygun kadınlarda lokal vajinal östrojen tedavisi de kadın doğum doktoru tarafından uygulanmaktadır. Ancak bu tedavi her idrar kaçırma türünü tek başına düzeltmez.
İdrar Kaçırma Ameliyatsız Tedavi Edilir Mi?
Evet. Kadınlarda idrar kaçırmanın birçok türünde ilk olarak ameliyatsız tedaviler uygulanır. Pelvik taban fizyoterapisi, mesane eğitimi, uygun ilaçlar ve bazı destekleyici cihazlarla şikâyetler azaltılır.
Ameliyatsız yöntemlerden yeterli sonuç alınamayan hastalarda, özellikle stres tipi idrar kaçırma için ameliya ile tedavi yöntemi uygulanır.
Kadınlarda İdrar Kaçırma Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
İdrar kaçırma günlük yaşamı belirgin şekilde etkiliyorsa ve uygun ameliyatsız tedavilere rağmen devam ediyorsa ameliyat değerlendirilebilir.
Stres tipi idrar kaçırmada idrar kanalını desteklemeye yönelik askı ameliyatları veya diğer cerrahi yöntemler kullanılabilir.
Ancak ani sıkışmaya bağlı idrar kaçırmanın tedavisi farklıdır. Ameliyat kararı verilmeden önce idrar kaçırmanın türü doğru belirlenmelidir.
İdrar Kaçırma İçin Hangi Testler Yapılır?
Tanı için önce şikâyetlerin ne zaman ortaya çıktığı öğrenilir. İdrar tahliliyle enfeksiyon gibi nedenlere bakılır. Gerekli durumlarda mesane günlüğü, pelvik muayene, ultrasonografi ve idrar akışı veya mesane işlevini değerlendiren testler kullanılır.
Her hastaya bütün testlerin yapılması gerekmez.
İdrar Kaçırmada Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
İdrar kaçırma tekrarlıyorsa, günlük sosyal yaşamı etkiliyorsa veya giderek artıyorsa alanında uzman bir kadın doğum doktoruna gidilmelidir.
İdrarda kan, ateş, ağrılı idrar yapma veya mesanenin boşaltılamaması gibi belirtiler varsa ertelemden doktora başvurulmalıdır. Yeni gelişen bacak güçsüzlüğü veya kasık çevresinde his kaybıyla birlikte idrar kontrolünün bozulması acil muayene gerektirir.
Sonuç
İdrar kaçırma, kadınların yaşlanınca veya doğum yaptıktan sonra katlanması gereken bir sorun değildir. Öksürürken idrar kaçırma, ani sıkışma ve tuvalete yetişememe gibi şikâyetlerin nedenleri farklı olabilir. Kegel egzersizleri, mesane eğitimi, yaşam tarzı düzenlemeleri ve uygun ilaçlarla tedavi sağlanmaktadır. Gerekli durumlarda ameliyat ile tedavi yöntemleride uygulanmaktadır.
İzmir Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil, kadınlarda idrar kaçırma şikâyetlerini, pelvik taban yapısını ve eşlik eden sorunların tamamını birlikte ele alarak kişiye uygun tedavi planı uygulamaktadır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.
Prof. Dr. İsmail Mete İtil | Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı